Waarom sociaal ontwikkelen belangrijk is

Bouwen begint bij de gebruiker

Bij nieuwbouw denken de meeste mensen aan stenen, aannemers, klimaatbeheersing en adviseurs die vooral binnen budget moeten blijven. Allemaal waar, maar bouwen en huisvesten gaat ook en vooral over mensen en de verbinding met hun omgeving.

Dat was een leuk gesprek met facilitair medewerker Evelien de Ruiter van het Leonardo College, projectleider bouw bij Zenzo, Irmo Jansen en Sociaal Projectleider bij Zenzo Arjen de Vries. Leuk omdat het dit keer minder om stenen ging en meer over de mensen. Sibo Arbeek van Schooldomein in gesprek met ….

Evelien: ”Het nieuwe Leonardo College maken we voor de toekomst van onze leerlingen en daarom hebben ze ook stevig meegedacht in dit project. En not zo belangrijk is de verbinding met de omgeving. Als je zo maar een gebouw in een wijk zet kan het twee kanten op: het kan voor overlast zorgen en bijvoorbeeld zwerfvuil door leveringen opleveren. Maar het kan een wijk ook kleur geven. Scholen zijn broeinesten van potentie, maatschappelijk, maar ook economisch. Zo werd ik tijdens het proces regelmatig door ouders benaderd die mee wilden denken, bijvoorbeeld een vader met een bedrijf in zonnepanelen, die wel iets wilde betekenen. Je bent als school een centraal punt waar mensen makkelijk binnen lopen en wij willen ook toegankelijk zijn. Een mooi voorbeeld van verbinding is de sporthal die tegenover de school wordt gebouwd. Wij zijn behalve een goede school ook een Topsport Talenschool. Geweldig dat de sporthal zo dichtbij komt te liggen zodat leerlingen niet door de stad hoeven te fietsen. Zij konden hun fietsen niet kwijt en wij hadden geen parkeerplekken. We hebben de twee plannen op elkaar gelegd en het opgelost. Zij hebben vooral een avondgebruik en wij gebruiken de parkeerplaatsen overdag.”

Betrokken mensen

Arjen vult aan: ”Als sociaal projectleider bij Zenzo ben ik betrokken bij de nieuwbouw van het Leonardo College in leiden en het Erfgooiers College in Huizen. Ik leg de focus tijdens het acquisitietraject op de zachte kant van het bouwen en de kansen die dat met zich mee brengt. We kunnen als ontwikkelaar en bouwer prima stenen stapelen, maar klanttevredenheid en tevreden gebruikers zijn natuurlijk net zo belangrijk. Ik probeer me daar als sociaal projectleider in te verdiepen, zodat ik zicht krijg op de gedachten, gevoelens en meningen die er spelen. Het is voor een bouwer aspecifiek dat iemand de wijk in gaat en bedrijven benadert om een bijdrage te leveren aan de nieuwe school, maar dat werkt wel.

Bij een project in Almere werd een ecologisch rapport gemaakt door een ecoloog die ook in de wijk woont en betrekken we de cliënten, die er straks gaan wonen, bij de realisatie van de insectenhotels en vleermuiskasten. Daar krijg je betrokken mensen van. Je wilt uiteindelijk dat zoveel mogelijk mensen trots zijn op hetgeen je samen met hen weet te realiseren. Dat kunnen woningen zijn, een transformatie tot een kantoorgebouw of een mooie, nieuwe school. Mijn rol is inzichtelijk te maken waar de omgeving behoefte aan heeft en verbinding te leggen met de omgeving. Dan kan het gaan om stageplaatsen creëren, speelplaatsen aanleggen of mensen uit de buurt met relevante praktijkervaring betrekken. Bij het Leonardo College heb ik met de wethouder onderwijs deelgenomen aan een expertmeeting. Hij sprak over het belang van duurzaamheid in Leiden en ik over de duurzame school. Ik begeleid leerlingen ook met hun vraagstukken rond bouw, milieu en duurzaamheid. Zo begeleid ik leerlingen uit havo 4 van Leonardo bij een profielwerkstuk over de invloed van het woningtekort op de ontwikkeling van Leiden. Maar ook een profielwerkstuk over de werking van zonnepanelen op het dak. Het is een energieneutraal gebouw, maar wat betekent dat? Dan vertel ik dat de ledverlichting 100 keer minder energie kost. Het gebouw wekt zelf energie op met zonnepanelen en voor de verwarming en koeling wordt gebruik gemaakt van een WKO installatie die warmte en koude opslaat in de bodem. Dan leg ik uit dat je zomers koud water dat je in de winter hebt opgeslagen gebruikt om te koelen en in de winter juist het warme water dat je in de zomer hebt opgeslagen gebruikt om te  verwarmen. Zo leer ik de leerlingen op een natuurlijke manier hoe ventilatie werkt en hoe belangrijk goede ventilatie is voor een gezonde school met een goed binnenklimaat. Het is wetenschappelijk aangetoond dat een gezond binnenklimaat de presentaties van de leerlingen doet stijgen. Beng(Bijna Energie Neutraal Gebouw) is vanaf 1 januari verplicht. Bij het Leonardo College hebben ze zelfs gekozen om de school ENG (Energie Neutraal Gebouw) te maken. Dit vooruitlopend op deze regelgeving die pas in het kader van het klimaatakkoord in 2030 verplicht is.

Bij het Erfgooiers College hebben we met leerlingen en docenten door het oude gebouw gelopen en nagedacht over welke materialen van het oude gebouw we zouden kunnen hergebruiken. Zo zijn er in de aula prachtige spanten en lopen er langs de trappen mooie leuningen. Samen met Ruig en Geroest , een gespecialiseerd bedrijf uti Almere kijken we vervolgens welke materialen we kunnen hergebruiken en refurbishen. De betonnen traptreden van 2.50 meter breed en de gelamineerde spanten kunnen we bijvoorbeeld gebruiken om het buitenterrein van de nieuwe school her in te richten; daar worden weer zitelementen van gemaakt. De afdeling design&innovation heeft lasersnijders waarmee leerlingen uit hout en metaal nieuwe elementen maken zoals verlichting of signing. De architect maakt eerst een ontwerp en leerlingen gaan er mee aan de slag. Dat maakt dat ze later met trots op hun gebouw terugkijken, waar ze zelf ook een bijdrage aan hebben geleverd. Zo heb ik met leerlingen en docenten co-creatiesessies gedaan met grote vellen op tafel.

Daarop mochten ze hun ideeën over de inrichting opschrijven. Zo hadden we in het programma van eisen een redelijk expressief kleurenpallet bedacht, maar gaven de leerlingen aan dat ze juist rustige kleuren willen, warme materialen en hoekjes waar ze in groepen kunnen werken. Dan zie je hoe een interieur van kleur verschiet doordat leerlingen en docenten mee mogen denken over de omgeving. Blijkbaar hebben ze in deze dynamische tijd juist behoefte aan rust en momenten van bezinning.

Sociale duurzaamheid

Irmo: ”Bij het Leonardo hadden we het geluk dat er ook nog woningen gebouwd worden. De school is het eerste gebouw dat gerealiseerd wordt en daarmee de eerste bewoner van een hele wijkontwikkeling. Dan is het mooi om te zien dat de school voor een plein kiest waar geen hek omheen komt te staan. Dat wordt de plek waar school en buurt elkaar gaan ontmoeten: door die openheid creëer je eigenaarschap in de buurt en dat maakt dat omwonenden zich betrokken gaan voelen.”

Evelien knikt: ”Dat noemen wij sociale duurzaamheid. Duurzaamheid was sowieso onderdeel van de uitvraag. Wij wilden voor BENG gaan, maar Zenzo stelde dat het zeker ENG mocht zijn. Dat heeft meegespeeld in de gunning.” Irmo: ”De basis van een duurzaam gebouw is dat je een goede jas maakt; dan praat je over energieverbruik en een goed binnenklimaat. In dit gebouw hebben we een houten gevel en een staalconstructie toegepast met een aluminium gevel. Dat betekent dat de materialen na de levensduur weer her te gebruiken zijn. We hebben voor het comfort wel een betonnen vloer toegepast, dus je zou het een hybride systeem kunnen noemen.”

Evelien: ”We gaan het gebouw ook als leermiddel inzetten. Zo komt er in de aula een energiescherm die real time laat zien hoeveel energie wordt opgewekt. Het gebouw heeft weinig zichtbare installaties die we toch tastbaar wilden maken. Onze docenten wis- en natuurkunde gaan die duurzame formules er berekeningen in hun lessen inzetten. Hoe duurzaam wil je het hebben?’;

Lees  hier het hele interview in Schooldomein

Blogs

Naast bouwen focus op inclusiviteit en diversiteit

13/07/2022|

In gesprek met Hester Hulsbos (teamleider Vastgoed, Triade Vitree), Jan Van Barneveld (directeur de Alliantie Ontwikkeling B.V.), Helen Van Duin (afdelingsmanager Gebiedsontwikkeling Gemeente Almere) en Gert Van Uffelen, Zenzo Maatschappelijk Vastgoed over het gevaar dat de huidige focus op productie van nieuwbouw ten koste gaat van de aandacht voor aantrekkelijke woningen voor bijzondere doelgroepen.

Lees meer >

Go to Top